აირჩიეთ ენა

29.01.2020

საგაკვეთილო წკიპურტები #1


* * *
მე-6 კლასი. 
"შვლის ნუკრის ნაამბობი"
-რაზე ჩივის ნუკრი?
პას: "ადამიანი სასტიკი რომ არის"...
-კიდევ?
პას: "ბედმა ცუდ დროს დააბოლა"
-რა ქნა? 🙂
გინდოდა გეთქვა დააობლა...
ჰო, მას, ცუდ დროს დ ა ა ბ ო ლ ა 🙂

გადავტრიალდი 🙂🙂🙂




* * *
მე-6 კლასი.
ჩემმა ერთ-ერთმა მოსწავლემ იმდენად კარგად ისწავლა "ბაზალეთის ტბა" და ისე დაიმახსოვრა სიტყვა აკვანი, რომ:
-დავით მას, თევზი აკვანში ჩავაწვინე...
-რა ქენი? (გაოცების სმაილი)
-უი, უი, აკვარიუმშიიიი მასსს...  🙂🙂🙂

გრაფიკული მაორგანიზებლები: ვენის დიაგრამა



აქტივობის შესახებ
აქტივობა ემსახურება ლოგიკური აზროვნების უნარ-ჩვევების გამომუშავებას გრაფიკული მაორგანიზებლის გამოყენების გზით. ქვემოთ  წარმოდგენილი იქნება გრაფიკული მაორგანიზებლის ერთი ნიმუში - ე.წ. ვენის დიაგრამა3. დაწვრილებით გრაფიკული მაორგანიზებლების შესახებ  იხ. დანართი 2 (”არამხატვრული ტექსტების 4 ტიპი და მათი გრაფიკული მაორგანიზებლები”).
აქტივობის   მიზნები
აქტივობა ემსახურება ტექსტის ანალიზის, ანალიტიკური და ლოგიკური აზროვნების უნარ-ჩვევების გამომუშავებას. იგი გამოიყენება  წერის  წინა ეტაპზე.
აქტივობის ორგანიზების ფორმა
ინდივიდუალური/წყვილური/ჯგუფური.
რესურსები
დაფა, ცარცი, რვეული, კალამი, ტექსტი.
აქტივობის აღწერა
საკითხის/ტექსტის დამუშავების დროს ან დამუშავების შემდეგ, მასწავლებელი  დაფაზე გამოსახავს ვენის დიაგრამას, უხსნის მოსწავლეებს  დიაგრამის გამოყენების წესს  და დაავალებს მის შევსებას.
შევსების შემდეგ აუცილებელია მოსწავლეთა ჩანაწერების განხილვა, რათა მოსწავლეებმა შეძლონ ინფორმაციის დაზუსტება, გადამოწმება, შესწორება, გავრცობა და ა. შ. აქტივობა შეიძლება განხორციელდეს როგორც ინდივიდუალურად, ასევე  წყვილებში და პატარა ჯგუფებში.
ამ გზით მზადდება ნიადაგი შედარებით ვრცელი და ჩამოყალიბებული წერითი დავა- ლების შესასრულებლად.
გრაფიკული მაორგანიზებლის, ვენის დიაგრამის დახმარებით, შეგვიძლია გავაანალიზოთ ორი ან მეტი საგანი/მოვლენა/ფაქტი/ცნება და მისთ. გრაფიკულად დიაგრამა, მარტივი ფორმით, წარმოადგენს ორ ურთიერთგადამკვეთ წრეს.
ვენის დიაგრამა წარმატებით შეიძლება გამოვიყენოთ ტექსტის ანალიზის, პერსონაჟების/ისტორიული პირების/მითოლოგიური გმირების, მისთ. შედარებითი დახასიათების დროს. დიაგრამის შევსება ნათელ წარმოდგენას შეუქმნის მოსწავლეებს მომავალი წერითი სამუშაოს არსებით მხარეებზე - დაეხმარება მათ, ინფორმაციის გაანალიზებაში, მონაცემების დახარისხებაში, გამოავლინონ და თვალსაჩინოდ გამოსახონ ცნებების/ფაქტების/მოვლენების/პერსონაჟების, მისთ. საერთო და განსხვავებული ნიშნები.
როგორ უნდა შევავსოთ დიაგრამა?
ორი წრის ურთიერთგადაკვეთის შედეგად მიღებულ საერთო სეგმენტში იწერება ორი პერსონაჟის საერთო ნიშან-თვისებები, მარჯვენა და მარცხენა წრეებში კი ჩაიწერება თითოეული პერსონაჟის დანარჩენი - განსხვავებული ნიშან-თვისებები.
დიაგრამის შევსების შემდეგ მოსწავლები მზად  არიან  წერითი დავალების შესასრულებლად.
აქტივობის ხანგრძლივობა: 13-15 წუთი.
შეფასება
აქტივობით ფასდება,  შეუძლია თუ არა მოსწავლეს:
  • მონაცემების დახარისხება და ორგანიზება;
  • ნაწილსა და მთელს შორის ურთიერთმიმართების დადგენა 

23.01.2020

ესსე (ქ.მ.ე) #15


ნარკოტიკები 21-ე საუკუნის ერთ-ერთი გადაუჭრელი პრობლემაა. საზოგადოების ნაწილი ფიქრობს, რომ მათი ლეგალიზაცია ამ პრობლემის გადაჭრის საუკეთესო გზაა, რადგან ეს შეამცირებს სიცოცხლისთვის საშიში პრეპარატების მოხმარების შემთხვევებს.

მე არ ვეთანხმები მოცემულ მოსაზრებას, რადგან ვფიქრობ, რომ ნარკოტიკების ლეგალიზაცია და კანონის შემსუბუქება პოტენციურ ნარკომანთა რიცხვს საგრძნობლად გაზრდის.
საქართველო განვითარებადი ქვეყანაა, თუმცა ევროპული ქვეყნებისგან განსხვავებით, (მაგ: ჰოლანდია, ესპანეთი) ნარკოტიკებთან მიდგომა მოსახლეობას რადიკალურად განსხვავებული აქვს. სამწუხაროა, თუმცა ფაქტია უამრავი ახალგაზრდა ნარკოტიკებზე არის დამოკიდებული. სტატისტიკური მონაცემებით საქართველოში უამრავი ადამიანი იღუპება ან / და ავადდება ბ, ც ჰეპატიტითა თუ აივ ინფექციით - სწორედ ძლიერი ნარკოტიკული ნივთიერების ინტენსიური და დაუფიქრებელი მოხმარების შედეგად.
თინეიჯერები თავდაპირველად მსუბუქ ნარკოტიკს მოიხმარენ, მათ აქვთ ილუზია, რომ როცა მოუნდებათ მაშინ იტყვიან უარს ნარკოტიკულ თრობაზე, თუმცა ვერ აანალიზებენ, რომ „სიამოვნება“ შემდგომში აღარ დააკმაყოფილებთ და როგორც რეალობა გვიჩვენებს ისინი  გადადიან უფრო საშიშ ნარკოტიკზე, რაც მათ ორგანიზმსა თუ ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას ძირფესვიანად ანგრევს.
ნარკოტიკების ლეგალიზაცია პრობლემას პრობლემას შემატებს, უამრავი ნარკომანი დაემატება მომხარებელთა რიცხვს, რადგან, როგორც წესი „აკრძალული ხილი“ ბევრს დააინტერესებს და სავალალო შედეგიც არ დააყოვნებს.
მსოფლიოში და კერძოდ საქართველოში უამრავი ოჯახი მოიშალა ნარკოტიკების მოხმარების შედეგად, ნარკომანი ადამიანი ვერ იაზრებს პრობლემას, მას ნამდვილად სჭირდება თანადგომა, როგორც ოჯახისგან, ასევე სახელმწიფოსგან. ნარკომანიის გავითარება ქვეყნის ეკონომიკის მოშლას, მორალური და ფიზიკური განადგურებისა და დემოგრაფიის შემცირების მომასწავებელია. ნარკომანი, იგივეა, რაც უნაყოფო ხე, რომელსაც არავინ იცის, როდის წააქცევს ქარი.
დასკვნისას, კიდევ ერთხელ ვიტყვი, რომ ნარკოტიკების მიმართ პოლიტიკა უნდა იყოს მკაცრი, სახელმწიფომ კი იზრუნოს ნარკომანთა რეაბილიტაციისთვის და მათი სოციუმში აქტიური ინტეგრაციისთვის.

14.01.2020

მხატვრული ტექსტის ანალიზი (ილია ჭავჭავაძის მოთხრობა "კაცია-ადამიანი?!")


1.     იმსჯელეთ მოსე გძელაძის მხატვრული სახის შესახებ;
2.     იმსჯელეთ თათქარიძეების მხატვრული სახის შესახებ;
3.     იმსჯელეთ ტექსტის მხატვრულ სახეზე;
ილია ჭავჭავაძის მოთხრობაშიკაცია-ადამიანი?!“ ნათლად ჩანს მოსე გძელაძის მხატვრული სახე. მისი ქცევიდან გამომდინარე მას დაკარგული აქვს ღირსება, ადამიანური თვისებები, იგი მიზნის მისაღწევად ყველაფერს კადრულობს, ცრუობს, იგონებს ხრიკებს, რათა როგორმე საკუთარი ქალიშვილიგაასაღოსთათქარიძეებში.

მოთხრობიდან ვიგებთ, როგორი არ უნდა იყოს მშობელი, არც ერთი კარგი მამა, ასე არ დაამცირებს საკუთარ შვილს და ტყუილზე არ ააგებს მის ცხოვრებას. მოსეს არ აინტერესებს ისეთი გრძნობები, როგორიცაა სიყვარული, ერთგულება, სანდოობა, იგი არ ინტერესდება შვილის მდგომარეობით, მისი განცდებითა და გრძნობებით, ის ანგარებისა და გამორჩენის მიზნით თავადჭრისდა თავადკერავს“.

თათქარიძეები ანგარიშიანი, ღირსებადაკარგული პერსონაჟები არიან. ლუარსაბი ვერ აანალიზებს, ვერ აცნობიერებს ქორწილის მთავარ დანიშნულებას, მასსა და დავითს მხოლოდ ანგარება ამოძრავებთ. ტექსტიდან კარგად ჩანს, რომ სიყვარული ლუარსაბისთვის უცხოა, იგი დავითს ეუბნება: „ფულზე დაელაპარაკე, როდისთვის გადაიხდისო“, დავითიც დაბალი ღირსების მატარებელია, მოთხრობაში არ ჩანს ძმის გულშემატკივრობა, სიხარულის თანაგანცდა, პირიქით შური, როცასარძლოდაინახა, მაშინვე მჭლე ცოლი გაახსენდა, აქედან, გამომდინარე დავითიც ყალბია საკუთარი ძმის მიმართ...

კაცია-ადამიანში?!“ ილია ჭავჭავაძე საკუთარი სათქმელის უკეთ გამოსახატად იყენებს სხვადასხვა ტროპულ მეტყველების საშუალებას, როგორიცაა: ეპითეტი: „ჩემო აღმატებულო, გვაროვანოოო“, მეტაფორა: „ქალი აქა ჰდნება“, ფრაზეოლოგიზმი: „მახეში გააბა“, ანუ მოატყუა...

ილია ჭავჭავაძე ამ მძიმე ტრაგიკულ ამბავს ირონიული, ტრაგი-კომედიული სტილით წერს.

მხატვრული ხერხებით ილია ჭავჭავაძეს სურს ემოციური ელფერი შესძინოს ტექსტს და ასე მიიტანოს მკითხველამდე.